Khởi nghiệp bản địa vươn đến tương lai

Trong kinh doanh, dù bạn muốn làm ra kết quả gì, cách tư duy và định hướng thật ra mới là quan trọng.

Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Văn Mãi trò chuyện với thanh niên khởi nghiệp

Rất nhiều các doanh nghiệp (DN) startup tại Việt Nam loay hoay chỉ vì thiếu định hướng rõ ràng. Khi thiếu định hướng, ta dàn trải nguồn lực, thiếu tập trung và làm hùng hục nhưng chẳng mang lại kết quả gì. DN cũng vậy. Quốc gia cũng vậy.

Bắt đầu từ khâu định hướng

Trong thời gian làm cố vấn ở nước ngoài, các chương trình tôi tham gia bao giờ cũng quan trọng nhất khâu định hướng. Vì vậy, chúng tôi luôn bắt đầu từ xu hướng tiêu dùng của tương lai, sử dụng mô hình vòng tròn vàng và hỏi ba câu hỏi tại sao, làm thế nào và làm cái gì. Tại sao chúng ta đưa ra một ý tưởng hay triển khai một sản phẩm, dịch vụ? Chúng ta liệu có một mục đích rõ ràng để giải quyết một nhu cầu đang thiếu rất lớn nào đó của người tiêu dùng tương lai chăng?

Nếu chưa trả lời được câu hỏi này, tôi thường khuyên DN hay các bạn startup nên dừng lại mà suy nghĩ. Khi hiểu tại sao, ta mới bắt đầu suy nghĩ làm cách nào và làm cái gì. Ở Việt Nam, tôi nhận thấy các bạn thường làm ngược lại. Thường là lao vào làm ra sản phẩm và dịch vụ rồi sau đó đi tìm cách bán hàng. Nếu đó không phải là nhu cầu của thị trường tương lai thì sao? Nếu thế cái bạn làm ra phải chăng là vô dụng?

Cũng từ góc nhìn này, tôi thường chia sẻ ở các diễn đàn về xu hướng tương lai. Thiết nghĩ nếu không hiểu về xu hướng thế giới, xu hướng tiêu dùng tương lai thì làm sao để nảy sinh các ý tưởng kinh doanh bền vững? Ngoài ra, tôi cũng thường hay nhấn mạnh rằng thời điểm hiện tại là một cơ hội cửa sổ vàng cho DN Việt Nam, startup Việt Nam cất cánh nhờ công nghệ. Nếu nói về bề dày kinh nghiệm và khoa học quản trị, ta còn thua các nước trong khu vực và trên thế giới rất xa.

Tuy nhiên, trong thời đoạn mà công nghệ thách thức tính truyền thống, Việt Nam có thể nắm bắt cơ hội này để tái định nghĩa một số ngành nghề truyền thống. Mà nói đến truyền thống, phải nghĩ ngay đến nguồn tài nguyên bản địa, là những thứ mà ta đang có nhưng chưa bao giờ khai thác tốt. Tại sao ta không bắt đầu từ cái mình có? Nếu tỉnh ta mạnh về dừa thì ta làm dừa. Nếu tỉnh ta mạnh về trái cây, du lịch xanh, thủ công mỹ nghệ thì ta cứ mang thế mạnh đó ra mà sử dụng.

Hướng đến người tiêu dùng số

Tính bản địa là 1 trong 7 từ khóa quan trọng nhất đối với người tiêu dùng tương lai. 7 từ khóa bao gồm tiết kiệm, bền vững, công nghệ, bản địa, sức khỏe, đơn giản, tự do. Đó là những từ khóa của người tiêu dùng tương lai, thế hệ thiên niên kỷ - Millenials và thế hệ Z (thế hệ sau Millenials). Họ được mệnh danh là những người tiêu dùng số. Dù tại Việt Nam hay trên thế giới, số lượng người tiêu dùng số này đang chiếm tỷ lệ khủng từ 40 - 77% tùy theo thị trường. Tại Việt Nam, tỷ lệ này là 59%.

Người tiêu dùng số ngày nay bắt đầu đặt những câu hỏi phá vỡ tính truyền thống. Tại sao tôi phải sở hữu cái chẳng mấy khi xài đến? Tại sao phải lo mua sắm mà không phải là đi chơi và trải nghiệm? Tại sao phải lãng phí tài nguyên? Tại sao phải trả thêm cho những thứ mà tôi không dùng đến? Tiết kiệm là chữ đầu tiên trong 7 từ khóa của người tiêu dùng số. Và vì vậy, họ bắt đầu tiêu dùng thông minh, hoặc là chọn sản phẩm dịch vụ cơ bản và thêm vào khi cần thiết, hoặc là sử dụng sản phẩm đắt tiền xứng đáng với giá trị mong muốn. Do đó, các nhãn hàng tầm trung, không cao không thấp, không rẻ, không đắt dễ bị họ tẩy chay.

Sản phẩm và dịch vụ vì vậy cần được phân khúc hết sức rõ ràng về giá trị phục vụ phân khúc cao hay là thấp. Cũng là dầu dừa chẳng hạn. Hoặc là cung cấp dầu dừa chất lượng đúng yêu cầu, với giá cơ bản nhất, hoặc là cung cấp dầu dừa cao cấp, sử dụng công nghệ tiên tiến nhất, được thiết kế phù hợp nhất với nhu cầu tiêu dùng hiện đại xứng đáng với giá trị cộng thêm cao.

Người tiêu dùng tương lai không mua sản phẩm. Họ mua trải nghiệm. Do đó, tư duy về sản phẩm cần phải được đặt lại trong bối cảnh tôi cung cấp trải nghiệm gì. Khi nói về tính bản địa, trải nghiệm về văn hóa thiên nhiên, con người, di sản, lịch sử mang giá trị cao hơn gấp vạn lần một sản phẩm tiêu dùng. Vậy những giá trị này được thể hiện ra sao nếu chúng ta chỉ bán một sản phẩm tiêu dùng? Phải chăng ta cần mang họ đến trải nghiệm bản địa tận gốc như cách làm của website WWOOF, kết nối tất cả các nông trại hữu cơ trên thế giới cho mọi người có thể đăng ký, đến trải nghiệm cuộc sống và cách làm nông một cách hữu cơ? Phải chăng ta cần được trải nghiệm bản địa với người bản địa như cách làm của app BonAppetour, kết nối chủ nhà bản địa với những người khách phương xa háo hức tìm hiểu về bản địa? Phải chăng ta cần mang tính bản địa đến tận nhà, trọn gói như cách làm của Chef D’, gói trọn tất cả nguyên vật liệu và công thức vào trong một cái hộp nhỏ xinh trao đến tận nhà cho người cần trải nghiệm?

Sản phẩm không thể chỉ tư duy đơn lẻ. Sản phẩm cần được tư duy trong khái niệm mang lại trải nghiệm bản địa nhất, một cách dễ dàng và tiện lợi nhất cho người tiêu dùng không có thời gian.

Chỉ bằng cách đó, chúng ta mới có thể tận dụng được cơ hội cửa sổ vàng công nghệ này để nắm bắt xu hướng bản địa, để vượt lên ngoạn mục bằng những thách thức phá vỡ tính truyền thống vốn là thế mạnh của các thị trường phát triển hơn.

Công nghệ cần phải được xem là nền tảng để tư duy sản phẩm và dịch vụ theo xu hướng tiêu dùng mới, giải quyết những nhu cầu còn chưa được đáp ứng của người tiêu dùng số. Công nghệ không nên được hiểu một cách hạn hẹp là cách ta bán hàng hay làm tiếp thị online. Người làm sản phẩm hay dịch vụ mang tính bản địa nếu thiếu hiểu biết về công nghệ thì cần phải tìm và hợp tác với các chuyên viên công nghệ để tư duy sản phẩm theo nhu cầu người tiêu dùng số từ lúc khởi đầu.

Theo: baodongkhoi.vn

TIN TỨC SƯU TẦM

Theo Nghị định 39/2019/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, kể từ...

Việc tạo ra một sản phẩm đi trước (nhưng không phù hợp) thời đại, hoặc một sản phẩm là phiên bản lỗi của một...
X